I tēnei ao tere o ēnei rā, he uaua pea te pupuri i tētahi kai taurite e whakarato ana i ngā matūkai katoa e hiahiatia ana e ō tātou tinana. Koia te take he mea nui ngā tāpiringa kai hei tāpiri atu ki te whakapai ake i tā tātou haerenga hauora. I te maha o ngā kōwhiringa kei te mākete, he uaua te kimi ko tēhea te kōwhiringa pai mōu. Hei ārahi i a koe ki te whiriwhiri tika, anei ētahi o ngā tāpiringa kai pai hei whakaaro māu ki te whakauru ki roto i tō mahinga o ia rā. Mā te arotahi ki ō hiahia whaiaro me te whiriwhiri i ngā tāpiringa kounga teitei, ka taea e koe te whakapai ake i tō hauora whānui me te tautoko i te mahi pai o tō tinana.
Hei whakarāpopototanga,ngā tāpiringa kaihe hua i hangaia hei tāpiri i te kai. He maha ngā momo, tae atu ki ngā pire, ngā kāpū, me ngā paura, ā, kei roto hoki he maha ngā huaora, ngā kohuke, ngā otaota, ngā waikawa amino, me ētahi atu matū. Ko te whakaaro kei muri i ngā tāpiringa kai he whakarato i ngā matūkai kāore pea e taea e koe te whiwhi mā te kai anake.
He maha ngā take e whiriwhiri ai te tangata ki te tango i ngā tāpiringa kai. Hei tauira, tera pea he here kai motuhake ā ētahi tāngata e uaua ai te whiwhi i ētahi matūkai mai i te kai. Ko ētahi atu he mate hauora e hiahia ana ki ngā taumata teitei ake o ētahi matūkai i tā rātou e taea ai te whiwhi mā te kai anake. Hei tāpiri, ko ētahi tāngata e hiahia noa ana ki te whakakī i ngā āputa kai kei roto i tā rātou kai hei tautoko i te hauora me te oranga whānui.
Nā, me pēhea te mahi a ngā tāpiringa kai? Ka rerekē pea te mahi a ngā tāpiringa kai i runga i te hua me ōna kai. Hei tauira, ka mahi pea ētahi tāpiringa mā te whakarato i ngā matūkai nui kāore i roto i te kai a te tinana, pērā i te huaora D, te rino rānei. Ka mahi pea ētahi atu rongoā mā te tautoko i te hauora me te oranga whānui, pērā i ngā waikawa ngako omega-3, ngā probiotics rānei. Tērā pea he pānga motuhake, he pānga whai kiko ō ētahi tāpiringa, pērā i te whakatairanga i te hauora o ngā hononga, te tautoko rānei i te mahi a te pūnaha manawa.
He mea nui kia mōhio koe, ahakoa he pai ngā tāpiringa kai mō ētahi tāngata, ehara i te mea hei whakakapi mō te kai hauora. He pai ake te tiki i ō matūkai mai i ngā kai katoa i ngā wā katoa e taea ana, nā te mea he maha ngā matūkai kei roto e mahi tahi ana hei tautoko i te hauora. Heoi, mō te hunga e uaua ana ki te tiki i ētahi matūkai mai i te kai anake, he kōwhiringa āwhina pea ngā tāpiringa kai.
E tautuhia ana e te FDA ngā tāpiringa kai hei hua ā-waha kei roto "ngā kai whakauru"hei tāpiri i te kai. Kei roto pea i tēnei ko ngā huaora, ngā kohuke, ngā otaota, ētahi atu tipu rānei, ngā waikawa amino me ētahi atu matū. Ko te ture mō ngā tāpiringa kai e whakahaeretia ana e te Ture Hauora me te Mātauranga Tāpiringa Kai (DSHEA), i paahitia e te Runanga i te tau 1994. Ka whakanohohia e te pire ngā tāpiringa kai ki roto i tētahi kāwai motuhake motuhake mai i ngā kai me ngā rongoā "tuku iho".
Ko tētahi o ngā āhuatanga matua o te mārama ki ngā ture tāpiringa kai a te FDA ko ngā rerekētanga o te tukanga whakaae ki ngā rongoā kua tohua. Kāore i rite ki ngā rongoā, me whakamātautau pakari, me whakamātau hoki kia haumaru, kia whai hua hoki i mua i te hokohoko, kāore ngā tāpiringa kai e hiahiatia he whakaaetanga a te FDA i mua i te hokonga atu ki ngā kaihoko. Engari, ko ngā kaihanga te kawenga mō te whakarite i te haumaru me te whai huatanga o ā rātou hua i mua i te hokohoko.
Heoi, kei te FDA ngā ture hei whakahaere me te whakarite i te haumaru o ngā tāpiringa kai. Ko tētahi o ngā ture matua e hiahia ana kia whai ngā kaihanga i ngā Tikanga Hanga Pai (GMP) hei whakarite i te tuakiri, te parakore, te kaha me te hanganga o ā rātou hua. Kua hangaia ēnei ture hei whakarite kia hangaia ngā tāpiringa kai i roto i te huarahi ōrite, kia tutuki ai hoki ngā paerewa kounga. Kei roto i tēnei ko ngā mahi hei ārai i ngā poke pēnei i te huakita, ngā patupatu me ngā konganuku taumaha kei roto i ngā hua kua oti.
Haunga te GMP, kei te FDA te mana ki te mahi i tetahi mahi ki tetahi tāpiringa kai e kitea ana he kore haumaru, he hē rānei te tapanga. Kei roto pea i tēnei ko te tuku whakatūpato ki te marea, ā, i ngā wā tino kino, te tango i te hua mai i te mākete. Kei te FDA anō hoki te mana ki te tirotiro i ngā whare hanga me te arotake i ngā tapanga hua kia tutuki ai ngā ture.
He mahi nui anō tā ngā kaihoko ki te mārama ki ngā ture tāpiringa kai a te FDA. He mea nui kia mārama ngā tāngata ki ngā tāpiringa e tangohia ana e rātou, kia mōhio hoki ki ngā mōrearea pea. Kei roto i tēnei ko te rangahau i te kaihanga, te mārama ki ngā kai o roto i te tāpiringa, me te kōrero ki tētahi tohunga hauora mēnā he pātai, he āwangawanga rānei ā rātou.
I tētahi taha, e whakaarohia ana ka āwhina ngā tāpiringa ki te whakakī i ngā āputa kai i roto i ā tātou kai, ā, ka tautoko hoki i te hauora whānui. I tēnei ao tere o nāianei, he tokomaha o tātou e uaua ana ki te whiwhi i ngā matūkai katoa e hiahiatia ana e tātou mai i te kai anake, nā ngā āhuatanga pēnei i te ngoikore o te oneone, ngā kōwhiringa kai kino me ngā momo noho pukumahi. Ka taea e ngā tāpiringa te whakarato i tētahi huarahi watea hei whakarite kei te tutuki i a tātou ā tātou hiahia kai o ia rā, ā, ka āwhina hoki ki te whakakī i te āputa i waenga i ngā mea e tika ana kia kainga e tātou me ngā mea e kainga ana e tātou.
Hei tauira, he maha ngā wā ka tangohia ngā tāpiringa waikawa ngako Omega-3 hei tautoko i te hauora o te ngākau, ko ngā tāpiringa huaora D ia ka āwhina ki te pupuri i ngā wheua hauora me te mahi ārai mate. Hei tāpiri, ko ētahi rōpū tāngata, pērā i ngā wāhine hāpu, te hunga whai mate hauora, te hunga rānei e kai iti ana i ngā kai, ka whai hua pea mā te tango i ngā tāpiringa hei ārai i ngā ngoikoretanga me te tautoko i te hauora pai.
Heoi anō, kei te āwangawanga pea te tangata kei whakawhirinaki ki ngā tāpiringa kai hei rongoā tere mō ngā tikanga kai kino, kaua ki te aro ki te whāngai i te tinana ki ngā kai katoa he nui ngā matūkai. Ka arahi pea tēnei ki te aro nui ki ngā tāpiringa kai me te kore e aro ki te hiranga o te kai taurite me ngā tikanga noho hauora.
Nō reira, kei hea tātou e kōrero ai mō ngā tāpiringa kai? He mea nui kia mārama he pai pea ngā tāpiringa kai mō ētahi tāngata, engari kaua e whakakapi i tētahi kai hauora, kanorau hoki. Ko te huarahi pai hei tautoko i te hauora me te oranga o tō tinana ko te whakatairanga i ngā kai katoa pērā i ngā hua rākau, ngā huawhenua, ngā pūmua kikokore, me ngā witi katoa, me te āta whiriwhiri i ngā kai.
●Ngā Tāpiringa Kai Ārai-Pakeketanga
Ko ngā tāpiringa kai ārai-pakeketanga he hua kei roto he maha ngā huaora, ngā kohuke, me ētahi atu matū e whakaarohia ana ka whakaroa i te tukanga koroheketanga, ka whakatairanga hoki i te hauora me te oranga whānui. He maha ngā wā ka whakaarohia he huarahi watea hei tautoko i te koroheketanga hauora me te āwhina ki te whakaiti i ngā tohu o te koroheketanga mai i roto. Ka āwhina ēnei matū kaha ki te whawhai ki ngā rauropi kore utu, arā, ngā ngota ka taea te kino i ngā pūtau me te whai wāhi ki te tukanga koroheketanga.
He matū hanga te Urolithin i ahu mai i te waikawa ellagic, ā, ka kitea i roto i ētahi hua me ngā nati. Ka puta i roto i ngā whekau i muri i te kai i ngā kai he nui ngā ellagitannin, pērā i te pamekaranete, te rōpere, me te rāhipere. Kua kitea e ngā rangahau, ina puta te urolithin, ka whakahohehia he tukanga pūtau tūturu e kiia nei ko te mitophagy, he mea nui mō te pupuri i te mahi taitamariki o ngā pūtau.
Ko te mitophagy te tukanga e hangarua ai, e tangohia ai hoki ngā mitochondria kua pakaru, kua kore rānei e mahi (te pūtake pūngao o te pūtau) mai i te tinana. I a tātou e pakeke haere ana, ka iti haere te whai huatanga o tēnei tukanga, ka hua ake he kino o ngā mitochondria me te ngoikore o te mahi a ngā pūtau. Ka āwhina ngā Urolithins ki te whakarei ake i te mitophagy, ka whakatairanga i te tango i ēnei mitochondria kore mahi, ā, ka tautoko i te hauora whānui o ngā pūtau.
E whakaatu ana ngā rangahau he maha ngā painga ka puta mai i te tāpiringa urolithin, tae atu ki te whakapai ake i te mahi uaua, te whakanui ake i te whakaputanga pūngao, me te whakanui ake i te roanga hauora whānui. I roto i tētahi rangahau i whakaputaina i roto i te puka Nature Medicine, i kitea e ngā kairangahau ko te tāpiringa urolithin A ki ngā kiore kua pakeke ka whakapai ake i tō rātou kaha whakakorikori tinana me te mahi uaua, he rite ki ngā pānga o te whakakorikori tinana auau. E kī ana ēnei kitenga ka āwhina pea ngā urolithin ki te whakaiti i ētahi o ngā pānga o te hekenga o ngā uaua e pā ana ki te koroheketanga, ā, ka tautoko pea i tētahi momo noho hihiko me te motuhake i a tātou e pakeke haere ana.
●Ngā tāpiringa kai nootropic
Ko ngā nootropics, e mōhiotia ana ko ngā rongoā atamai, ko ngā whakarei hinengaro rānei, he matū taiao, he matū hangai rānei e whakamahia ana hei whakapai ake i te mahi hinengaro o te hunga hauora, inā koa ko te mahi whakahaere, te mahara, te auahatanga, te hihiri rānei. Ka mahi ēnei tāpiringa mā te whakanui ake i te whakaputanga neurotransmitter, te whakarei ake i te rere o te hāora ki te roro, me te tautoko i te tipu me te mahi a ngā pūtau roro.
He maha ngā momo tāpiringa nootropic kei te mākete, he rerekē ngā momo kai me ngā painga kua tohua mō ia tāpiringa. E whakaarohia ana ka whakapai ake ēnei tāpiringa i te arotahi, te aro, te mahara, me te māramatanga hinengaro whānui. Ka taea e rātou te āwhina ki te whakapai ake i tō mahi hinengaro, kia roa ai tō aro me tō arotahi. Ko ētahi o ngā tāpiringa e tohu ana ko te fasoracetam, te pramiracetam, te aniracetam (aniracetam), te nefiracetam, me ētahi atu.
●Whakapai ake i te hauora o te ngākau me te ngākau. Ngā Tāpiringa Kai
Ka taea e ngā tāpiringa kai, ina honoa ki te oranga hauora, te whai pānga pai ki te whakapai ake i te hauora o te ngākau me te ngākau. He maha ngā tāpiringa kai kua whakaatuhia he pānga pai ki te whakapai ake i te hauora o te ngākau me te ngākau. Hei tauira, ka āwhina te spermidine trihydrochloride, Deazaflavin, me te palmitamide ethanol (PEA) ki te whakaheke i te toto toto, ki te whakaheke i ngā triglycerides, me te whakaiti i te tūponotanga o te hanga paraka i roto i ngā uaua toto.
Ko tētahi atu tāpiringa kai e whai hua ana mō te whakapai ake i te hauora o te ngākau ko te coenzyme Q10 (CoQ10). Ko te Coenzyme Q10 he matū e āwhina ana i ngā pūtau ki te whakaputa pūngao, ā, he antioxidant hoki hei tiaki i te tinana mai i ngā rauropi kore utu. E whakaatu ana ngā rangahau mā te tāpiri i te CoQ10 ka āwhina i te whakapai ake i te hauora o te ngākau mā te whakaiti i te ahotea waikura me te mumura.
Haunga ngā waikawa ngako omega-3 me te coenzyme Q10, kua rangahauhia ētahi atu tāpiringa kai pēnei i te kāriki, te konupūmā, me te tangohanga tī matomato mō ō rātou pānga pea ki te hauora o te ngākau me te ngākau. Tērā pea ka āwhina ngā tāpiringa kāriki ki te whakaheke i te toto toto me ngā taumata cholesterol, engari ka whakaitihia e ngā tāpiringa konupūmā te mōrearea o te whiu me te mate ngākau. Kei roto i te tangohanga tī matomato ngā antioxidants e kiia nei ko ngā catechins, e āwhina ana ki te whakapai ake i te rere o te toto me te whakaheke i ngā taumata cholesterol.
Ahakoa he pai ngā tāpiringa kai mō te whakapai ake i te hauora o te ngākau me te ngākau, he mea nui kia mōhio ehara ēnei i te whakakapi mō te kai me te noho hauora. I mua i te tahuri ki ngā tāpiringa kai, me whakarite koe i te kai taurite, te whakakori tinana auau, me ētahi atu tikanga hauora mō te ngākau.
●Ngā Huaora me ngā Kohuke
He matūkai nui ngā huaora me ngā kohuke e hiahiatia ana e ō tātou tinana kia pai ai te mahi. Heoi, kāore e taea e ō tātou tinana te whakaputa i ēnei mea, nō reira me whiwhi tātou mā te kai, mā te tāpiringa rānei. Ko ngā huaora me ngā kohuke noa ko te huaora C, te huaora D, te konupūmā me te rino. Ka taea e ēnei tāpiringa te tautoko i te hauora whānui, te whakapakari i te ārai mate, me te ārai i ngā ngoikoretanga.
Tuatahi, he mea nui kia kōrero ki tētahi tohunga hauora i mua i te tīmatanga o tētahi tikanga kai tāpiringa hou. He mea nui rawa tēnei mēnā kei te tango koe i tētahi rongoā, kei a koe rānei tētahi mate hauora. Ka taea e tō kaiwhakarato hauora te āwhina i a koe ki te whakatau ko ēhea tāpiringa ka whai hua ki a koe, me ēhea tāpiringa me karo e koe.
I te wā e whiriwhiri ana i tētahi tāpiringa kai, he mea nui kia rangahauhia te waitohu me te hua motuhake e hiahia ana koe. Rapua ngā waitohu rongonui, ā, kua whakamātauhia te mahi whakaputa tāpiringa kounga teitei. Mā te pānui i ngā arotake a ngā kiritaki me te rapu taunakitanga mai i ngā puna pono ka āwhina i te whakatau i te whai huatanga me te kounga o tētahi tāpiringa.
Whakaarohia ō whāinga hauora motuhake ina whiriwhiri koe i ngā tāpiringa kai. Ahakoa kei te hiahia koe ki te whakapai ake i tō hauora whānui, ki te whakapakari i tō pūnaha ārai mate, ki te tautoko i te mahi whakakori tinana, ki te aro rānei ki tētahi raruraru hauora motuhake, kei reira ngā tāpiringa hei āwhina i a koe ki te whakatutuki i ō whāinga. Rapua ngā tāpiringa kei roto ngā kai kua whakamātauhia hei tautoko i ngā putanga hauora e hiahiatia ana e koe.
He mea nui anō hoki kia tūpato ki ngā pānga taha, ki ngā taunekeneke rānei me ētahi atu rongoā. Tērā pea ka taunekeneke ētahi tāpiringa me ngā rongoā kua tohua, ka pā kino rānei ki ētahi āhuatanga hauora. Pānuihia ngā tapanga me te kōrero ki tētahi tohunga hauora kia mōhio ai he haumaru te tāpiringa e whiriwhiria ana e koe.
Ko te kounga te mea nui i te wā e whiriwhiri ana i te tāpiringa kai tika. Rapua ngā tāpiringa i hangaia ki ngā kai kounga teitei. Āta karohia ngā tāpiringa kei roto he whakakī, he tāpiringa, he tae me he kakara horihori rānei. Ko te whiriwhiri i ngā tāpiringa kua whakamatautauria, kua whakamanahia hoki e te hunga tuatoru ka whakarato i te whakapumautanga tāpiringa mō tōna kounga me te parakore.
Hei whakamutunga, whakaarohia te momo tāpiringa e pai ana mō tō āhua noho me ō hiahia. He maha ngā momo o ngā tāpiringa kai, tae atu ki ngā kāpū, ngā papa, ngā paura, me ngā tangohanga wai. Tērā pea ka pai ake ki ētahi te whai huatanga o ngā kāpū, ko ētahi ia ka kitea he māmā ake te whakauru i te paura, te tangohanga wai rānei ki roto i ā rātou mahi o ia rā.
Kua uru atu a Suzhou Myland Pharm & Nutrition Inc. ki te pakihi tāpiringa kai mai i te tau 1992. Koinei te kamupene tuatahi i Haina ki te whakawhanake me te hokohoko i te tangohanga kākano karepe.
Me te 30 tau o te wheako, ā, e ārahihia ana e te hangarau matatau me te rautaki R&D tino arotau, kua whakawhanakehia e te kamupene he whānuitanga o ngā hua whakataetae, ā, kua riro hei kamupene auaha mō ngā tāpiringa pūtaiao koiora, te hanga ritenga me ngā ratonga hanga.
Hei tāpiritanga, he kaihanga kua rēhitatia ki te FDA anō hoki te kamupene, e whakarite ana i te hauora o te tangata me te kounga pumau me te tipu pumau. He hou, he maha ngā mahi a ngā rauemi R&D me ngā whare whakaputa me ngā taputapu tātari a te kamupene, ā, ka taea te whakaputa matū i runga i te tauine mirikaramu ki te tana i runga i ngā paerewa ISO 9001 me ngā mahi hanga GMP.
Q: He aha ngā tāpiringa kai?
A: Ko ngā tāpiringa kai he hua hei tāpiri i te kai, hei whakarato i ngā matūkai e ngaro ana, e kore rānei e kainga i te nui rawaka. He maha ngā āhua, tae atu ki ngā pire, ngā kāpū, ngā paura, me ngā wai.
Q: He aha ahau me kai ai i ngā tāpiringa kai?
A: He maha ngā take e whiriwhiri ai te tangata ki te tango i ngā tāpiringa kai. Ko ēnei take ka uru atu ki te aro atu ki ngā ngoikoretanga matūkai, te tautoko i ngā āhuatanga hauora motuhake, te whakarei ake rānei i te oranga me te kaha whānui.
P: He haumaru te tango i ngā tāpiringa kai?
A: Ina tangohia ngā tāpiringa kai i runga i ngā tohutohu me ngā horopeta e tika ana, he haumaru te nuinga o te tangata mō te nuinga o te tangata. Heoi, he mea nui kia kōrero ki tētahi tohunga hauora i mua i te tīmatanga o tētahi tikanga tāpiringa hou, inā koa mēnā he mate hauora tōu, kei te tango rānei koe i ētahi atu rongoā.
P: Me pēhea taku whiriwhiri i ngā tāpiringa kai tika mō aku hiahia?
A: Ko te huarahi pai ki te whiriwhiri i ngā tāpiringa kai tika mō ō hiahia ko te whakaaro ki ō whāinga hauora me te kōrero ki tētahi tohunga hauora. Ka taea e rātou te āwhina i a koe ki te aromatawai i tō kai me tō momo noho o nāianei, me te taunaki i ngā tāpiringa kai e whai hua ana ki a koe.
P: Ka taea e ngā tāpiringa kai te whakakapi i tētahi kai hauora?
A: Ahakoa ka taea e ngā tāpiringa kai te āwhina ki te whakakī i ngā āputa kai, ehara i te mea hei whakakapi i tētahi kai hauora, taurite hoki. He mea nui kia arotahi ki te kai i ngā momo kai whai matūkai me te whakamahi i ngā tāpiringa hei tāpiri atu ki tētahi momo oranga hauora.
Whakakape: He kōrero whānui noa iho tēnei tuhinga, kaua e whakamāramatia he tohutohu hauora. Ko ētahi o ngā kōrero o te pou rangitaki i ahu mai i te Ipurangi, ehara i te mea ngaio. Ko tā tēnei paetukutuku anake he whakarōpū, he whakatakotoranga me te whakatika i ngā tuhinga. Ko te kaupapa o te kawe atu i ētahi atu kōrero, ehara i te mea e whakaae ana koe ki ōna tirohanga, e whakaū ana rānei i te pono o ōna ihirangi. Me kōrero tonu ki tētahi tohunga hauora i mua i te whakamahi i tētahi tāpiringa, i te hanga rānei i ngā huringa ki tō tikanga tiaki hauora.
Te wā tuku: 28-Pepuere-2024
