Ko ngā antioxidants he matū e āwhina ana ki te tiaki i ō tātou pūtau mai i te kino o te waikura i puta mai i ngā rauropi kore utu. Ko ngā rauropi kore utu he ngota pūmau e hanga noa ana i roto i ō tātou tinana nā ngā tukanga pākia me ngā āhuatanga o waho pēnei i te parahanga me te paowa tupeka. Ki te kore e āraihia, ka taea e ngā rauropi kore utu te whakararu i te ahotea waikura, te whakaoho i ngā raruraru hauora me te tere ake i te tukanga koroheketanga.
He mea nui ngā antioxidants hei pupuri i te hauora whānui. Kua rongo pea koe i te kupu i mua, engari he aha tonu ngā antioxidants?
He māmā noa iho, ko ngā antioxidants he matū e āwhina ana ki te aukati, ki te whakaroa rānei i te kino o ngā rauropi kore utu ki ngā pūtau. Engari he aha ngā rauropi kore utu? Ko ngā rauropi kore utu he ngota pūmau e hangaia ana i roto i ō tātou tinana nā te maha o ngā āhuatanga tae atu ki te parahanga, te paowa hikareti me te kai e kainga ana e tātou. Ka puta te ahotea waikura i ēnei rauropi kore utu, ki te kore e whakakorea, ka arahi pea ki ngā raruraru hauora.
Nā, me pēhea te mahi a ngā antioxidants? Ka whakakorea e ngā antioxidants ngā rauropi kore utu mā te tuku i ngā irahiko ki a rātou, ā, ka pumau ai, ka ārai hoki i a rātou kei kino ai ō tātou pūtau. Ka whakaputa ā-tūturu ētahi antioxidants i ō tātou tinana, engari ka taea hoki e tātou te tiki mai i ētahi kai me ngā tāpiringa. Inaa, e mōhiotia whānuitia ana he maha ngā painga hauora o te kai e nui ana ngā antioxidants.
E mōhiotia ana ngā antioxidants mō ō rātou āhuatanga ārai-pakeketanga. Ka tere ake te tukanga koroheketanga i ngā rauropi kore utu mā te kino i ō tātou pūtau me te hanga i ngā kita me ngā raina angiangi. Ka āraihia e ngā antioxidants ēnei pānga, ā, ka āwhina ki te whakaroa i te tukanga koroheketanga, ka noho taitamariki, ka oraora hoki tō tātou kiri.
He tino māmā te whakauru i ngā antioxidants ki roto i tāu kai. He nui ngā antioxidants i roto i ngā hua me ngā huawhenua, inā koa ko ērā he kanapa ngā tae pērā i ngā hua rākau, ngā rau matomato me ngā hua citrus. Kei roto i ēnei kai he momo antioxidants, pērā i ngā huaora A, C me E, me ngā kohuke pērā i te selenium me te konutea. Hei tāpiri, he nui hoki ngā antioxidants i roto i te tī matomato me te tiakarete pouri.
Ahakoa e taunakihia ana te kai i ngā kai whai antioxidants, he kōwhiringa anō hoki ngā tāpiringa hei whakarite kia tutuki i a koe ō hiahia antioxidants o ia rā.
Te Mārama ki ngā Irahiko Koreutu me te Ahotea Waikura:
Hei mārama ki te hiranga o ngā antioxidants, he mea nui kia mārama tuatahi ki ngā ariā o ngā rauropi kore utu me te ahotea waikura. Ko ngā rauropi kore utu he ngota pūmau e puta mai ana i ngā momo āhuatanga, pērā i te pānga ki ngā poke, te ahotea, te kai kino me te hihi ultraviolet. Ka whakangaro ēnei ngota i ngā pūtau, ngā pūmua me te DNA, ka whakararu i ō tātou tinana. Ki te kore e tirotirohia, ka taea e rātou te whakatere i te tukanga koroheketanga me te whakanui ake i te mōrearea o ngā mate pērā i te mate pukupuku, te mate ngakau me ngā mate neurodegenerative.
Ko te ahotea waikura, arā, te kore taurite i waenga i ngā rauropi kore utu me ngā antioxidants i roto i te tinana, te wāhi e whai wāhi mai ai ngā antioxidants. Mā te whakakore i ngā rauropi kore utu, ka āwhina ngā antioxidants ki te whakahaere i te taurite me te whakaiti i te ahotea waikura, ā, ka whakaitihia ōna pānga kino.
Te mahi a ngā antioxidants ki te ārai i te koroheketanga:
1. Kia mau tonu te taitamarikitanga o te kiri: Ko tētahi o ngā tohu tino kitea o te koroheketanga ko te kino o te kiri. Ka āwhina ngā antioxidants pēnei i ngā huaora A, C me E ki te whakanui ake i te hanga collagen, he pūmua e pupuri ana i te kiri kia pakari, kia ngāwari hoki. Ka ārai hoki i te koroheketanga o te kiri nā te rā, ka whakaiti i ngā kita, ngā ira tawhito me ngā raina angiangi.
2. Te Whakatika me te Whakaora Pūtau: He mea nui te mahi a ngā antioxidants ki te whakatika i ngā pūtau kua pakaru me te ārai i ngā kino atu. Ka āwhina rātou ki te whakatika i te DNA me te whakaoho i te whakaoranga pūtau, ka whakarei ake i te hauora me te ora whānui.
3. Ka whakapakari i te pūnaha ārai mate: I a tātou e pakeke haere ana, ka ngoikore haere tō tātou pūnaha ārai mate, ka ngāwari ai tātou ki te pāngia e te mate. Ka whakapakarihia e ngā antioxidants, inā koa ko te huaora C, tō tātou pūnaha ārai mate mā te tautoko i te hanga o ngā toto toto mā me ngā paturopi, e āwhina ana ki te whawhai ki ngā mate me ngā mate.
Ngā puna kai matua o ngā antioxidants:
1. Ngā Hua Rēmana: He nui ngā antioxidants i roto i ngā purūpere, ngā rōpere, ngā rāhipere, me ngā parakipere. Kei roto i ēnei hua reka ngā matū pēnei i te anthocyanins, te waikawa ellagic, me te huaora C, ā, ka whai wāhi katoa ēnei ki ō rātou āhuatanga antioxidant kaha.
2. Ngā huawhenua rau matomato: He puna pai ngā rau matomato pouri pērā i te pīnihi, te kāreti, me te kāreti Huiterangi mō ngā antioxidants, inā koa ngā huaora A, C, me te E. Ka āwhina ēnei matūkai ki te aukati i te ahotea waikura me te whakaiti i te tūponotanga o te mate pūmau.
3. Ngā nati me ngā purapura: He nui ngā antioxidants, ngā ngako hauora, me te muka i roto i ngā aramona, ngā nati wōnati, ngā purapura harakeke, me ngā purapura chia. Ehara i te mea ka tiaki noa i ngā rauropi kore utu, engari ka whakatairanga hoki i te hauora o te ngākau me te āwhina i te nakunaku.
4. Ngā huawhenua kanapa: Ko ngā huawhenua kanapa pērā i te kāreti, te pepa pere, me te tōmato, nā ngā antioxidants kaha pērā i te beta-carotene, te lycopene, me te huaora C i hua mai ai ō rātou tae kanapa. Ko te whakauru i ēnei huawhenua ki roto i tō kai ka āwhina i te pupuri i te kiri hauora, te whakapakari i tō pūnaha ārai mate me te whawhai ki te mumura.
5. Tī matomato: He nui ngā catechin i roto i tēnei inu tawhito, he antioxidant e mōhiotia ana mō ōna āhuatanga whawhai mate pukupuku. Ka āwhina hoki te tī matomato ki te whakaheke i ngā taumata cholesterol, te whakarei ake i te mahi a te roro, me te whakatairanga i te whakaheke taumaha.
Ngā tāpiringa antioxidants
Urolithin AHei hua taiao, ka taea te whiwhi i te Urolithin A mā te whakawhaiti i ngā tannin i roto i te rōpere, te pamekaranete me ētahi atu hua. He maha ngā mahi ā-tinana, tae atu ki te ārai-waikura, te ārai-mumura, te ārai-pukupuku, te whakapai ake i te hauora o ngā uaua, te whakatairanga i te mahi mitochondrial, me te whakaroa i te koroheketanga.
Urolithin BHei matū koiora hou, ko te Urolithin B he matū waikawa linoleic i hangaia e te pākia o ngā tipu puku. He āhuatanga ārai-mumura me te ārai-patunga. Kua whakaatuhia he āhuatanga anabolic me te ārai-catabolic pea, ā, ka taea te whakamahi hei tautoko i te whakanui ake i te papatipu uaua hiroki me te kaha me te whakaora pai o te uaua. Ā, he maha ngā painga mō te koroheketanga, te manawanui uaua, me te hauora o te puku.
Konupūmā Āra-KetoglutarateHe ngota iti kei roto i te tinana, he antioxidant te Calcium Alpha-Ketoglutarate ka taea te āwhina ki te tango i ngā rauropi kore utu me te tiaki i te tinana mai i ngā matū waikura kino, ā, mā reira ka whakatairanga i te hauora whānui.
Ka pā kino te ahotea waikura ki tō tātou hauora ina kore he antioxidants i roto i ō tātou tinana. Kua honoa tēnei ngoikore ki ngā mate maha, tae atu ki ngā mate pūnaha toto, te mate huka, te ngoikore o te pūnaha ārai mate, ngā mate neurodegenerative me ētahi momo mate pukupuku. Waihoki, ka kitea nuitia ngā tohu o te koroheketanga, pērā i ngā kita me te ngaronga o te ngāwari o te kiri.
Whakanuia tō kai antioxidants:
Hei whawhai i te korenga o te antioxidant, ka puta he hua nui mā te whakarerekē i te āhua noho. Anei ētahi tohutohu whai hua hei whakanui ake i tō kai antioxidant:
1. Whai i tētahi kai taurite: Tāpirihia he momo hua me he huawhenua kanapa ki roto i ō kai o ia rā, he puna pai hoki ēnei mō ngā antioxidants.
2. Awhitia ngā kai tino pai: Whakauruhia ngā kai tino pai he nui ngā antioxidants pērā i te purūpere, te tiakarete pouri, te tī matomato, ngā nati me ngā purapura ki roto i tō kai. Ka whakaratohia e ēnei kai he nui ngā matūkai he nui ngā antioxidants, ā, he maha atu anō ngā painga hauora.
3. Kōwhiria ngā witi katoa: Kōwhiria ngā witi katoa pērā i te quinoa, te raihi parauri, me te taro witi katoa, kaua ki ngā witi kua parakore. Kei roto i ēnei kai ngā antioxidants, hei tāpiri atu ki te whakarato i te muka kai me ētahi atu matūkai nui.
4. Whakaarohia ngā Tāpiringa: Mena kāore i roto i tō kai he nui ngā antioxidants, ka taea e koe te whakaaro ki ngā tāpiringa kai taiao. Heoi, he mea nui kia kōrero koe ki tētahi tohunga hauora i mua i te whakauru i tētahi tāpiringa ki roto i tō oranga o ia rā.
A: Ka taea e au te pani i ngā antioxidants ki te kiri hei ārai i te koroheketanga?
P: Āe, he pai hoki ngā antioxidants ina pania ki te kiri. Ko ngā hua tiaki kiri kei roto ngā antioxidants, pērā i te huaora C, te huaora E, me te tangohanga tī matomato, ka āwhina ki te tiaki i te kiri mai i ngā pānga kino o ngā āhuatanga taiao pērā i te parahanga me te hihi UV. Ka āwhina pea ēnei ki te whakaiti i te ahua o ngā kita me te whakatairanga i te kiri taitamariki.
A: Me pēhea te āwhina a ngā antioxidants ki te ārai i te koroheketanga?
P: Mā te kohikohinga o ngā rauropi kore utu i roto i te tinana ka puta te ahotea waikura, he mea nui tēnei ki te koroheketanga me ngā mate maha e pā ana ki te koroheketanga. Ka mahi ngā antioxidants mā te whakakore i ēnei rauropi kore utu, ā, ka whakaitihia te ahotea waikura me te whakatairanga i te mahi hauora o ngā pūtau. Mā tēnei ka āwhina i te whakaroa i te tukanga koroheketanga, ā, ka whakaiti pea i te mōrearea o ngā mate e pā ana ki te koroheketanga.
Whakakape: Hei whakamōhiotanga anake tēnei tuhinga, kaua e kiia he tohutohu hauora. Me kōrero tonu ki tētahi tohunga hauora i mua i te whakamahi i tētahi tāpiringa, i te whakarerekē rānei i tō tikanga hauora.
Wā tuku: 28 o Ākuhata-2023
